Jak sprawdzić, czy procedury bezpieczeństwa działają w praktyce?

Procedury bezpieczeństwa nie kończą się na zapisach w dokumentach. Ich realną wartość widać dopiero wtedy, gdy można sprawdzić, czy są zrozumiałe, możliwe do zastosowania i rzeczywiście funkcjonują w codziennej pracy. O praktycznym wymiarze kultury bezpieczeństwa mówi Maciej Skuza, Naczelnik Działu Bezpieczeństwa Kolejowego i Kontroli Jakości w Kolejach Dolnośląskich.

Jak podkreśla Maciej Skuza, kultura bezpieczeństwa jest pojęciem trudnym do prostego wyjaśnienia. Oficjalne definicje są rozbudowane i odwołują się również do zagadnień psychologicznych, dlatego w praktyce potrzebne jest bardziej przystępne spojrzenie.

– Spotkałem się kiedyś z takim wytłumaczeniem kultury bezpieczeństwa, że jest to miernik tego, w jaki sposób pracownik wykonuje swoje obowiązki, kiedy nikt nie patrzy – mówi Maciej Skuza.

W jego ocenie ważnym wskaźnikiem jest różnica między tym, jak procedura została zaprojektowana, a tym, jak wygląda jej zastosowanie w praktyce. Takie porównanie pozwala sprawdzić, czy nie jest ona zbyt skomplikowana, czy jest zrozumiała dla pracowników i co może powodować, że nie działa zgodnie z założeniami.

Maciej Skuza podkreśla, że jeżeli pracownik pomija część działań, upraszcza je albo wykonuje inaczej, niż przewiduje instrukcja, nie zawsze oznacza to wyłącznie błąd po jego stronie. Może to być sygnał, że sama procedura wymaga doprecyzowania, uproszczenia albo lepszego wyjaśnienia. Dlatego sprawdzanie jej funkcjonowania w praktyce staje się jednym z ważnych narzędzi oceny kultury bezpieczeństwa.

Ekspert zwraca również uwagę, że same kontrole mają ograniczony charakter, ponieważ z definicji skupiają się przede wszystkim na wykrywaniu nieprawidłowości. Inaczej działa audyt, który pozwala wejść głębiej w sposób realizacji zadań i porozmawiać z pracownikami o tym, jak faktycznie wykonują określone czynności.

Podkreśla, że takie podejście umożliwia lepszą weryfikację przebiegu procedury i ocenę ich skuteczności. Daje też możliwość szerszego spojrzenia na aspekt bezpieczeństwa, ponieważ pokazuje, czy są one zrozumiałe, akceptowane i możliwe do stosowania w realnych warunkach pracy.